Dolar 32,8953
Euro 35,8526
Altın 2.534,55
BİST 11.172,75
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Tekirdağ 31°C
Hafif Yağmurlu
Tekirdağ
31°C
Hafif Yağmurlu
Sal 32°C
Çar 31°C
Per 29°C
Cum 29°C

KARAHANLILAR. 3 BÜYÜK EDEBİYATÇILAR.

4 Temmuz 2024 11:13

Karahanlılar çağında Türk dili ve edebiyatının iki mümtaz şahsiyeti yetişmiştir. Yusuf Has Hacib ve  Kaşgarlı Mahmut. Karahanlıları Uluğ hacib i yani saray naziri olan Yusuf 1070. Yılında tamamladığı Kutadgu bilig adlı manzum eserini O zamanlarda  veliaht olan hasan hana takdim etmişti.

Dünyada ve ahirette saadete ulaşmak tutulması gereken gelen yolu öğretmek maksadıyla kaleme alınan bu eser İslami Türk edebiyatının ilk mahsullerindendir. Aruz vezniyle yazılmış olup  6500. Den fazla beyiti ihtiva eder. Ve  73. Bölüme ayrılmıştır. Şair Adalet Devlet kanaat ve akıl i müşahhaslaştırıp  konuşturarak felsefi ve ictimai fikirlerini  ortaya koyar. Ve devrin yaşayışı inançları hakkında önemli ip uçları vermiştir.

İkinci büyük eser Kaşgarlı Mahmut tarafından  1074. Te bitirilmiş olan divanı lugatı l Türk. Adlı ansiklopedidir. Bu kitap Türkçenin  O devirdeki lehçe ve şive farklarını ortaya koyması Türk boylarını yer ve şahıs adlarını bildirmesi halk edebiyatı ve  Halk kültürüne ait malzemeleri ihtiva etmesi TÜRK Tarihinin bilinmeyen devrelerine ışık tutması  onuncu asrın siyası ve iktisadi içtimai yapısını tanıtmasını Türkler in takvim astronomi telakilerini anlatması kullanılan ilaçlar ile tedavi usullerini nakletmesi bakımından pek çok ilim dalı için kaynak  olma durumundadır.

Tasavvuf edebiyatı dalında ise Hoc Ahmet Yesevi asırlar ötesine tesirini götürmüş bir şahsiyettir. Hikmetler adını verdiği şiirleri ile İslamiyetin ve Türk kültürünün geniş kitlelere yayılmasına hizmet etmiş ilk Türk tarikatı olan  Yeseviliği kurmuştur. 1166. Da vefat eden Hoca Ahmed Yesevi için 14. Üncü asrın sonlarına doğru Timur tarafından  Sir derya yakınlarında muhteşem bir türbe yaptırmıştır.

Öte yandan Ahmed bin Mahmud Yügnekinin kaleme aldığı Aybetul Hakaayık adlı  250. Beyitlik manzum eserde Karahanlılar devrinden kalabilmiş önemli edebiyat mahsulleri arasındadır..

 


Trakya Demokrat Gazetesi sitesinden daha fazla şey keşfedin

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

YAZARIN EKLEMİŞ OLDUĞU YAZILAR
22 Temmuz 2024 09:22
20 Temmuz 2024 13:46
18 Temmuz 2024 08:22
Haberler