DOLAR 16,8853
EURO 17,8334
ALTIN 992,10
BIST 2.554,08
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Tekirdağ 26°C
Az Bulutlu
Tekirdağ
26°C
Az Bulutlu
Paz 27°C
Pts 27°C
Sal 27°C
Çar 27°C

TEKİRDAĞ EĞİTİM VE TARİHİNE KISA BİR BAKIŞ -13-

08.06.2022
A+
A-

1891-(1307) tarihli Edirne Salnamesine göre 19.yy sonu ile 20.yy başında Tekirdağ’ın nüfusu şöyledir. 14 bin Türk, 18 bin Rum, 8 bin Ermeni, 7 bin Yahudi olmak üzere 41 bin. Bu demografit yapı içerisinde Tekirdağ’da gayri müslümlere ait okullarda açılmıştır.
Dolayısıyla bu yıllarda Tekirdağ’da 3 Ermeni, 3 Rum ve 1 Musevi olmak üzere 7 adet erkek ve Kız Hiristiyan okulu mevcuttu. Bunlar kız-erkek karma olup, şehrin muhtelif mahallelerine yayılmış olduğu görülür.
Tekirdağ’da gayri müslimler tarafından yaptırılan okullar:
1-Şimdiki Namık Kemal İlköğretim Okulu: Anlatılanlara göre Açık Baş Yorgi adlı bir Rum tüccar ölen kızının hatırasına Metropolithaneye yaptığı bağışla yapılmaya başlanmış fakat Rum tüccar ölünce oğlu Theodaris’in desteği ile 1876 yılında tamamlanarak bir Rum okulu olarak açıldı.
1922 yılına kadar Rum Cemaatine hizmet veren okul işgalden sonra 1922 yılında Türklere devredilerek “Büyük Erkek Mektebi’’ adı ile eğitime devam etmiş ve 1927 yılında da adı Vatan Şairimiz ve aynı zamanda Tekirdağ’da doğmuş olan Namık Kemal’in adı verilmiştir. Okul 1994-1995 yılında resterasyona tabii tutularak yenilenmiştir.
2-İnönü İlkokulu: 1900’de Ruslar tarafından Ruhban okulu olarak yapılmıştır. I.Dünya Savaşında Askeri Hastane ve Darüleytam (Yetimler Yurdu) olarak kullanıldı. Burada bir not düşmekte fayda var Meşrutiyet Devrinde (1908-1910) Tekirdağ’ında fethinin kahramanlarından (Fatihlerinden) biri olan Gazi Fazıl Bey adına veya ismi ile Kız ve Erkek olmak üzere iki “Darüleytam’’ (Yetimler Yurdu) açılır. Erkekler için sözünü ettiğimiz İnönü İlkokulunda, Kızlar ise Tekirdağın ünlü eşrafından Abidin Arca’ların evlerinde yetimler yurdu açılır. Her iki okulun yatılı olduğu için fakat I.Cihan Harbinde ve hele Mütareke (1918-1919) yıllarında bu kurumları ayakta tutabilmek çok zorlaşır. Ermeniler tehcirden dönünce İnönü İlkokulu tekrar Ermenilere geri verilir. Darüleytamlar (Yetimler Yurdu) Yunan işgalinden az önce kapatılır.(1920)
İnönü İlkokulu Kurtuluş Savaşından sonra Kız Sıbyan okulu olarak hizmet vermiş daha sonra Marifet okulu olmuştur. 1936 Yılından sonra okulun adı İnönü İlkokul olmuştur. Ayrıca 1944-1945 Öğretim yılında Sanat Enstitüsü İnönü İlkokulunun alt katında Tesviye, Demir, Marangozluk meslek dallarıyla açılmıştır.
Hacı İlbey Okulu: Bugünün Yahya Kemal Ana okulu olan bina Çiftlikönü semtindedir. Ermeni Cemaati tarafından inşa edilmiştir. Yapılış tarihi belli değildir. Bu okulda Ermeni Cemaatinin Tekirdağ’ı terk etmesiyle Cumhuriyet Döneminin ilk yıllarında “Hacı İlbey’’ adlı Tekirdağ’ın fethi kahramanlarından birinin adı verilmiştir.
Gayri müslimlere ait okulları ve önemli yapılarını tanıttıktan sonra Türklere ait eğitim kurumlarına ve yapılarına da bakmak istiyoruz.
Abdülhamit Han devrinde şair Kazım Paşa’nın oğlu Rıza Bey Redif Binbaşısı olarak Tekirdağ’a gönderildi. İşte bu büyük komutanın gayretiyle Tekirdağ’a yeni yapılar ve o zamana göre modern okullar kazandırılır. Cemaat-ı İslamiye’de harekete geçirilerek Bugün Tuğlacılar Lisesinin yerinde bulunan eski tarihli konak Redif Dairesi yaptırılır. Bu Konağı kısaca da olsa tanıtmak isterim:
Tapuda 1911 tarihi ile Redif Dairesi olarak kayıtlıdır. Meşrutiyet devrinde Kolordu, Yunan işgalinde Jandarma Komutanlığı oldu. Altmış Birinci Tümen, Cumhuriyet devrinde Tekirdağ’ına geldiği zaman Askeri Hastane olarak kullanılır. General Muharrem Mazlum zamanında 1935 yılında yanına ek kargir binalar yapılır. 1943 yılında ise aynı binada Kız Enstitüsü açılır. 1975-1976 Öğretim yılında ise Kız Meslek Lisesi olarak Şabanoğlu Bayırında yapılan bugünkü binalarına taşınır.
Yine Rıza Bey’in himmeti ile Rüstem Paşa medresesinin harap dershaneleri yıkılarak duvarları üzerine 1880’de Tekirdağ Zukür Rüştiyesi adıyla bir okul kurulur. Mahmut Sümer Tekirdağ’ın Eski günleri kitabında bu okulu şöyle anlatır. “Mekteb-i İdadi Mülki-i Şahane adıyla anılan ve böyle yazılmış olan büyük Levhası denizden (1-2) mil mesafeden dahi okunabilirdi (1882) tarihinde meşhur şair Kazım Paşanın oğlu Rıza Bey’in bu husustaki gayret ve himmetleriyle açılmış olan bu 4 senelik irfan yuvasından çok kıymetli elemanlar yetiştiği gibi keza bir çok kıymetli müdürler de yetişmiştir.
Rahmetli Mahmut Sümer “Mekteb-i İdadi’nin Rüstem Paşa’daki okul binasının 1958 yılında hissi düşüncelerde yıktırıldığını söyler fakat memlekete yıllarca hizmet ederek kıymetli şahsiyetlerin yetişmesine vesile olan bu tarihi irfan yuvasının bir sembol olarak kalmasını temenni ederdik der.
Selim Sabit Okulu:1911 yılında Rum Cemaat tarafından yaptırılan okul daha sonra Selim Sabit Okulu olarak hizmet vermeye başlamıştır. Selim Sabit 1354 yılında Türklerin Rumeli’ye geçişinde, şehzade Süleyman Paşa’nın kumandanlarından olup Gelibolu, Bolayır, Barbaros, Çorlu, Lüleburgaz, Babaeski ve Edirne’nin Bizanslılardan alınışında büyük yararları olan bir fetih kahramanıdır.
Selim Sabit Okulu binası Cumhuriyet döneminde birçok kuruluşa verilmiş, kullanılmaz duruma gelince de yıkılmaya terk edilmiştir. Bina yıkılıp yerine, yeniden yapılarak 19 Mayıs 1964 tarihinde Cumhuriyet İlkokulu adı verilerek yeniden öğrenime açılmıştır.
Namık Kemal İlköğretim Okulu: Hal altında sahile inan sokak içinde bulunan tarihi okul binası 1912’de Rum Cemaat tarafından erkek çocuklar için okul olarak yaptırıldı. İşgalden sonra bir aralık Adliyeye verildi. 1926’da Maarif Müdürlüğü, bir ilkokul ve Tekirdağ ortaokulu burada bulunuyordu. Bina 1927 yılında tamamen Tekirdağ Ortaokuluna verildi. Uzun yıllar “Tekirdağ Ortaokulu’’ burada eğitime devam etti. 1964-1965 öğretim yılında Ticaret Lisesi bu binada açıldı.1976 yılına kadar burada eğitime devam eden okul 1976-1977 öğretim yılında Çiftlikönü Caddesinde yeni binasına taşınınca burada Tekirdağ’daki ilk yüksekokul (Tekirdağ Meslek Yüksek Okulu 2 Yıllık) açıldı.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.